Orlofsréttur

Samkvćmt orlofslögum nr. 30/1987 er orlofsréttur tvískiptur. Annars vegar eiga starfsmenn rétt á fríi (orlofi) og hins vegar launum í fríinu. Starfsmenn eiga rétt á orlofi eftir ţví sem kveđiđ er á um í lögum, kjarasamningum og/eđa ráđningasamningum. Félagsmenn Frćđagarđs starfa ýmist hjá ríki, sveitarfélögum og á almennum vinnumarkađi og er ţví hér grein gerđ fyrir orlofsrétti samkvćmt orlofslögum og kjarasamningum. Ákvćđi orlofslaga nr. 30/1987 kveđa á um lágmarksorlof og ekki er heimilt ađ ađ semja um minni rétt til handa starfsmönnum en orlofslögin kveđa á um.

Lengd orlofs

Um orlof er fjallađ í lögum um orlof nr. 30/1987, í 11. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins og í kjarasamningum. Í lögum um orlof er kveđiđ á um lágmarksorlof og er ekki heimilt ađ semja um minni rétt.

Hafa ţarf í huga muninn annars vegar á rétti starfsmanns á fríi (orlofi) og hins vegar rétt  hans til launa í fríinu (orlofslauna og/eđa orlofsfjár). 

Dćmi:  Starfsmađur sem rćđur sig til nýrra starfa hjá atvinnurekanda á alltaf rétt á  orlofi samkvćmt orlofslögum í 24 daga. Ţađ er hins vegar háđ ávinnslu fjölda  orlofsdaga hvađ hann fćr í orlofslaun, ţ.e. ca 2 dagar fyrir hvern unnin mánuđ. Hafi  starfsmađur einungis unniđ í 6 mánuđi á hann rétt á launum a.m.k í 12 daga í  orlofinu en hann getur hins vegar veriđ samtals 24 daga í orlofi ţar af 12 daga  launalaust.

Lágmarksorlof er tveir vinnudagar fyrir hvern unninn mánuđ í fullu starfi. Í kjarasamningum hefur veriđ samiđ um lengri orlofsrétt á grundvelli lífaldurs og/eđa starfsaldurs.

Áunniđ orlof/orlofsréttur opinberra starfsmanna (ríkisstarfsmenn og starfsmenn sveitarfélaga) m.v. fullt starf:

Aldur

Vinnuskyldustundir á ári

Orlofsdagar á ári

<30 ára

192

24

30 ára

216

27

38 ára

240

30


Áunniđ orlof/orlofsréttur á almennum markađi m.v.  fullt starf:

 Starfsaldur

 Vinnuskyldustundir á ári

 Orlofsdagar á ári

lágmarksorlof

 192

 24

5 ár í starfsgrein

 200

 25

5 ár hjá sama atvinnurekanda

 216

 27

10 ár hjá sama atvinnurekanda

 240

 30

Starfsmađur sem hefur áunniđ sér  30 daga orlofsrétt hjá fyrri vinnuveitanda fćr ađ hann ađ nýju eftir ţrjú ár hjá nýjum atvinnurekanda, enda hafi rétturinn veriđ stađreyndur. 

Orlofsár og sumarorlofstímabil

Orlofsáriđ er frá 1. maí til 30. apríl (ávinnslutímabil orlofs).  Á ţessu tímabili ávinnur starfsmađurinn sér rétt til orlofs og orlofslauna á nćsta orlofsári. Sumarorlofstímabil er frá 1. maí til 15. september, nema hjá stafsmönnum sveitarfélaga ţar sem tímabiliđ er frá 15. maí til 30. september.

Opinberir starfsmenn eiga rétt á ađ fá a.m.k. 20 virka daga (160 vinnustundir) af orlofi sínu á sumarorlofstímabili og allt ađ fullu orlofi á sama tíma, verđi ţví viđ komiđ vegna starfa stofnunar. Samhljóđa ákvćđi er ađ finna í kjarasamningi ađildarfélaga BHM og SA.

Ef starfsmađur ríkis eđa Reykjavíkurborgar tekur hluta orlofs eftir ađ sumarorlofstímabili lýkur lengist orlofsrétturinn um fjórđung. Á almennum vinnumarkađi gildir sama regla en frestun orlofs skal ţá vera ađ beiđni vinnuveitanda (yfirmanns). Ţetta á einnig viđ í öđrum sveitafélögum en Reykjavík. Lenging orlofs hjá örđum sveitafélögun en Reykjavík er hins vegar 33%, ef ţađ er tekiđ eftir ađ sumarorlofstímabilinu lýkur.

Ákvörđun um orlof

Yfirmađur ákveđur í samráđi viđ starfsmann hvenćr orlof skuli veitt.  Honum er skylt ađ verđa viđ óskum starfsmanna um hvenćr orlof skuli veitt og skal ţađ veitt á sumarorlofstíma, sé ţess óskađ af hálfu starfsmanns og ţví verđur viđ komiđ vegna starfa stofnunar/vinnustađar. 

Veikindi í orlofi

Veikist starfsmađur í orlofi, telst sá tími sem veikindum nemur, ekki til orlofs enda sanni starfsmađur međ lćknisvottorđi ađ hann geti ekki notiđ orlofsins.

Frestun á töku orlofs

Heimilt er ađ fresta töku orlofs um allt ađ einu ári međ samţykki yfirmanns.  Ef starfsmađur ákveđur, međ samţykki yfirmanns, ađ fresta töku orlofs ţá leggst saman orlof ţess árs og hins nćsta til orlofstöku síđara áriđ.

Ef starfsmađur tekur ekki orlof eđa hluta af orlofi samkvćmt beiđni yfirmanns ţá geymist orlofiđ til nćsta árs ella ber ađ greiđa starfsmanni yfirvinnukaup fyrir ţann tíma.  Ef starfsmađur vinnur í stađ ţess ađ taka orlof skal hann fá stađfestingu ţess efnis frá yfirmanni. 

Orlof á uppsagnarfresti

Atvinnurekandi getur ekki ákveđiđ einhliđa orlofstöku á uppsagnarfresti.  M.ö.o. ţarf ađ afla samţykkis starfsmanns ef ćtlunin er ađ fella orlofstöku hans inn í uppsagnarfrestinn.   Samţykki starfsmađur ekki slíka tilhögun á hann rétt á ađ fá orlofiđ gert upp viđ starfslok. Geri starfsmađur kröfu um orlofstöku á uppsagnarfresti og vinnuveitandi fellst á ţá kröfu ţannig ađ ekki komi til lengingar uppsagnarfrests er ćskilegt ađ ganga frá slíku međ skriflegum hćtti.

Ávinnsla orlofs í fćđingarorlofi

Samkvćmt lögum um fćđingar- og foreldraorlof nr. 95/2000 skal fćđingarorlof reiknast til starfstíma viđ mat á starfstengdum réttindum, svo sem rétti til orlofstöku og lengingar orlofs samkvćmt kjarasamningum, starfsaldurshćkkana, veikindaréttar og uppsagnarfrests.  Fćđingarorlof skerđir ekki rétt til orlofslauna hjá opinberum starfsmönnum. Á almennum markađi öđlast foreldrar í fćđingarorlofi rétt til frítöku en eiga ekki rétt á orlofslaunum (vegna ţeirra daga sem ávinnast í fćđingarorlofi).

Ávinnsla orlofs í launalausu leyfi og ólaunuđu veikindaleyfi

Hafi starfsmađur á orlofsárinu veriđ í launalausu leyfi frá störfum eđa ólaunuđu veikindaleyfi skerđist ávinnsla til orlofstöku og orlofslauna.

Frćđagarđur

Borgartúni 6 | 105 Reykjavík

Sími 595 5165 | Fax  595 5101

fraedagardur@fraedagardur.is

Innra svćđi